تهدیدنمایی از ایران در جدیدترین گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا -۲۰۱۹

در گزارش ۲۰۱۹ جامعه اطلاعاتی آمریکا، تلاش گردیده تهدیدهای پیشروی امنیت ملی کشور، ناشی از اقدامات ایران در سرفصل‌های مختلف متن ارائه گردد. این سرفصل‌ها شامل عملیات سایبری، عملیات نفوذ آنلاین و مداخله در انتخابات، تسلیحات کشتارجمعی و اشاعه هسته‌ای، تروریسم و ضداطلاعات است. دیگر ابعاد تهدیدهای ایران ذیل سرفصل ” خاورمیانه”در بخش دوم گزارش یعنی تهدیدهای منطقه‌ای بحث شده است.

»جامعه اطلاعاتی ایالات‌متحده آمریکا» بر اساس قانون اجرایی ۱۲۳۳۳ در تاریخ ۴ دسامبر ۱۹۸۱ به دستور رئیس‌جمهور وقت آمریکا، رونالد ریگان تأسیس شد. امروزه جامعه اطلاعاتی آمریکا متشکل از ۱۶ سازمان دولتی فدرال و ۱۷ دفتر اداری است. برآوردهای کلان جامعه اطلاعاتی آمریکا هر ساله توسط مدیریت اطلاعات ملی به‌عنوان رئیس جامعه اطلاعاتی، طی گزارش برآورد تهدید جهانی به کمیته اطاعات مجلس سنا مهم‌ترین تهدیدات امنیتی پیشروی ایالات‌متحده آمریکا را تشریح می‌کند. این گزارش سالیانه ازآن‌جهت اهمیت دارد که حاصل اجماع قطعی تمامی نهادهای اطلاعاتی آمریکا است.

گزارش تهدیدهای جهانی در انطباق با نگرش کلی اسناد امنیتی و راهبردی ایالات‌متحده در دو سال اخیر، مانند راهبرد امنیت ملی ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸″رقابت قدرت‌های بزرگ “را مهم‌ترین اولویت امنیت ملی آمریکا قلمداد می‌کند. بر همین اساس نیز به تهدیدهای گوناگون روسیه و چین علیه امنیت و منافع ملی آمریکا پرداخته است. از منظر این گزارش چین و روسیه ضمن بالا بردن فزاینده قابلیت‌های خود، در بالاترین سطح همگرایی از دهه ۱۹۵۰ تاکنون هستند و لذا تلاش می‌کنند تا سازوکارهای نظم بین‌المللی و امنیت منطقه‌ای را به‌دلخواه خود تغییر دهند. به نظر کارشناسان جامعه اطلاعاتی آمریکا چنین تلاشی از سوی روسیه و چین به تشدید احتمال منازعه در خاورمیانه و شرق آسیا نیز منجر می‌شود.

به‌طورکلی در گزارش‌های سالیانه تهدیدهای جهانی، ایران همواره به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین تهدیدهای آمریکا قلمداد می‌شود. برای مثال در گزارش سالیانه ۲۰۱۹ جامعه اطلاعاتی ۶۹ بار، خیلی بیشتر از هر کشور دیگر جهان، از ایران به‌عنوان تهدیدی برای امنیت ایالات‌متحده سخن به میان آمده است. همچنین در عمده این گزارش‌ها بر این نکته تأکید شده است که ایران از رویارویی مستقیم با ایالات‌متحده اجتناب می‌کند. تأکید بر عدم نظامی بودن برنامه هسته‌ای ایران، با تعابیر متفاوت در به‌کارگیری واژگان، از جمله مؤلفه‌های مشترک در تمامی گزارش‌های سالیانه در طول دو دهه گذشته بوده است. به‌عبارت‌دیگر، برآورد جامعه اطلاعاتی آمریکا این است که ” ایران از منطق هزینه- فایده در رویکردهای راهبردی خود استفاده می‌کند … برنامه هسته‌ای ایران فعال هیچ جنبه نظامی ندارد “.

بررسی روند گزارش سالیانه جامعه اطلاعاتی آمریکا در زمینه برجام و توانمندی هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، در مغایرت با سیاست‌های اعمالی کاخ سفید است. این گزارش سال پایبندی ایران به برجام و عدم انحراف به‌سوی اهداف نظامی را مطرح می‌کند. این گزارش به‌طور ضمنی این مسئله را تأیید می‌کند که جمهوری اسلامی ایران در صورت اثبات ناکارآمدی برجام از این توافق خارج خواهد شد. چه اینکه ” دانیل کاوتز “در جلسه استماع سنا با اشاره به متن گزارش که به آمادگی ایران برای توسعه زیرساخت هسته‌ای نظیر ساخت سانتریفیوژهای پیشرفته اشاره کرده، تصریح می‌کند؛ ” مقام‌های ایران به‌طور علنی تهدید کرده‌اند اگر ایران از مزایای محسوس تجاری و سرمایه‌گذاری که از توافق هسته‌ای انتظار می‌رفت برخوردار نشود، بعضی تعهداتشان بر مبنای برجام را معکوس کرده و فعالیت‌های هسته‌ای که برجام محدود کرده بود را از سر می‌گیرند ”

گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا در حوزه تهدید موشکی ایران تأکید بسیار زیادی را صورت داده است و می‌نویسد: ” حمایت ایران از حوثی‌ها در یمن شامل ارائه موشک‌های بالستیک خطر تشدید مناقشه را به همراه دارد و تهدیدی جدی علیه شرکا و منافع آمریکا در منطقه محسوب می‌شود”. این رویکرد گزارش منطبق با سیاست‌های دولت ترامپ، تلاش می‌کند فشارها درباره توانمندی‌های موشکی جمهوری اسلامی را به بهانه نقض قطعنامه ۲۲۳۱ در زمینه انتقال موشک‌های بالستیک به گروه‌های مقاومت در عراق، سوریه و یمن، افزایش دهد.

گزارش بر این نکته تأکید دارد که برنامه موشکی ایران، در حال توسعه برد، دامنه و پیچیدگی ۱۷ ۵۱ ۵۷ ۶۹ زرادخانه است و از این توان به‌عنوان ابزاری برای بازدارندگی استفاده می‌شود. لذا، در این گزارش اشاره صریحی به قابلیت‌های موشک‌های بالستیک طراحی‌شده برای حمل کلاهک هسته‌ای وجود ندارد. درحالی‌که در گزارش سال ۲۰۱۵ تأکید شده بود که ” موشک‌های بالستیک ایران به‌طور ذاتی قادر به حمل سلاح‌های کشتارجمعی هستند”. بااین‌حال، گزارش در زمینه ارائه ارزیابی از توانمندی موجود ایران برای ساخت موشک بالستیک و آینده آن مسکوت است.

این گزارش نشان می‌دهد که در مقطع کوتاه‌مدت پیشرو فشارهای آمریکا به گروه‌های جبهه مقاومت تشدید خواهد شد. به‌ویژه اینکه طبق ارزیابی جامعه اطلاعاتی آمریکا با شکست داعش؛ ” درخواست خروج آمریکا از عراق از سوی بعضی گروه‌های موردحمایت ایران بیشتر و متعاقب آن تهدید حشدالشعبی علیه آمریکا افزایش می‌یابد “.

تأکید این گزارش مبنی بر مستندسازی از حمایت ایران از این گروه‌ها و رصد مستمر آنان برای جلوگیری از حمله به منافع آمریکا به دستور ایران، نشان می‌دهد که فشارهای سیاسی به دولت عراق و اقدامات امنیتی و تحریمی آمریکا برای تضعیف حشدالشعبی افزایش خواهد یافت. همچنین این برآورد که ایران به گروه‌های مقاومت در عراق و یمن و سوریه، تسلیحات موشکی اعطا خواهد کرد، بر فشارهای احتمالی آمریکا خواهد افزود. – گزارش ۲۰۱۹ جامعه اطلاعاتی آمریکا در موارد متعددی نظیر؛ پایبندی ایران به برجام، تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای و … در مغایرت صریح با مواضع” ترامپ”است.

این گزارش با ایجاد تردید درباره مؤثر بودن سیاست دولت ترامپ در قبال ایران می‌تواند، ضمن تضعیف موضع ترامپ در کنگره در پیشبرد سیاست‌های ضدایرانی، اقدامات دولت برای بالا بردن سطح تنش با جمهوری اسلامی ایران را نیز تحت­الشعاع قرار دهد.

محورهای تهدیدنمایی در خصوص ایران:

۱-حملات سایبری:

در سرفصل تهدیدهای سایبری به جمهوری اسلامی ایران در کنار چین، روسیه و کره شمالی به‌عنوان اصلی‌ترین تهدیدهایی اشاره‌شده است که به شکل فزاینده و در طیف گسترده‌ای از روش‌های عملیات سایبری برای سرقت اطلاعات، تهدید توأمان اذهان عمومی و زیرساخت‌های فنی آمریکا اقدام می‌کنند. متن دراین‌باره می‌نویسد: ” ایران به حمله سایبری ادامه می‌دهد. ایران همچنین درصدد استقرار قابلیت‌های حملات سایبری است تا امکان حملات علیه زیرساخت‌های حیاتی ایالات‌متحده و کشورهای متحد را فراهم کند. تهران از رسانه‌های اجتماعی برای هدف گرفتن مخاطبان آمریکایی و کشورهای متحد بهره می‌برد. فعالان سایبری ایران مقام‌های دولت آمریکا، سازمان‌های دولتی و شرکت‌ها را برای دستیابی به اطلاعات هدف می‌گیرند و خود را در موقعیت عملیات سایبری برای آینده قرار می‌دهند. ایران قابلیت این را دارد که موجب از همگسیختگیهای محلی و موقت شود. این عملیات می‌تواند شامل از هم گسیختن روند کار در شبکه یک شرکت بزرگ برای روزها و هفته‌ها باشد

۲-نفوذ و تأثیرگذاری بر انتخابات:

در سرفصل ” عملیات آنلاین نفوذ؛ مداخله انتخاباتی “بار دیگر با یادآوری تهدید سایبری ایران آمده است؛” ایران از کمپین‌های رسانه‌های اجتماعی برای هدف گرفتن مخاطبان در ایالات‌متحده و کشورهای متحد با پیام‌هایی همسو با منافع خود استفاده کرده است و به استفاده از عملیات نفوذ آنلاین در راستای پیشبرد منافعش ادامه خواهد داد.”

۳-اشاعه هسته‌ای:

ازجمله مهم‌ترین بخش‌های گزارش سال ۲۰۱۹ برآورد جامعه اطلاعاتی، موضوع هسته‌ای و توانمندی‌های نظامی و موشکی ایران است. بر همین اساس ” مدیر اطلاعات ملی “با تأکید بر اینکه اساساً برجام زمان لازم برای تولید سوخت موردنیاز جنگ‌افزار هسته‌ای را در صورت تصمیم ایران، از چند ماه به یک سال افزایش داده است، ارزیابی خود در مورد اقدامات ایران را این‌گونه ارائه می‌کند؛” ایران در حال حاضر فعالیت‌های کلیدی ساخت جنگ‌افزار هسته‌ای که به باور ما برای تولید یک بمب هسته‌ای لازم است را دنبال نمی‌کند “. در جلسه استماع سنا برای ارائه گزارش تهدیدهای جهانی ۲۰۱۹ نیز” دانی کوتز “مدیر جامعه اطلاعاتی آمریکا درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران گفت:” ارزیابی ما این است که ایران اکنون فعالیت‌های کلیدی توسعه تسلیحات هسته‌ای را که از نظر ما تنها برای تولید یک دستگاه هسته‌ای ضروری است، انجام نمی‌دهد “.” جینا هاسپل “رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا سیا نیز در گزارش خود به قانون‌گذاران آمریکایی گفت که ” اکنون ایران از نظر فنی به توافق برجام پایبند است”.

۴-توانمندی موشکی:

گزارش در سرفصل ” تسلیحات کشتارجمعی “خود بر تهدید موشکی ایران تأکید بیشتری کرده و می‌نویسد:” برنامه موشک‌های بالستیک ایران که شامل بزرگ‌ترین زرادخانه موشک‌های بالستیک در منطقه است کماکان تهدیدی برای کشورها در سراسر خاورمیانه محسوب می‌شود. فعالیت ایران بر روی یک پرتابگر فضایی، از جمله سیمرغ، زمان‌بندی رسیدن به موشک بالستیک بین‌قاره‌ای را کوتاه‌تر می‌کند، زیرا پرتابگر فضایی و موشک بالستیک بین‌قاره‌ای از فناوری مشابهی استفاده می‌کنند.”

۵-سلاح‌های کشتارجمعی و شیمیایی:

مهم‌ترین بازنمای تهدید از ایران در سرفصل ” تسلیحات کشتارجمعی “در زمینه سلاح‌های شیمیایی صورت گرفته است. در متن گزارش هرچند تأکید شده است که؛” ایالات‌متحده در سال ۲۰۱۸ به این نتیجه رسید که ایران تعهداتش بر مبنای کنوانسیون جنگ‌افزارهای شیمیایی را نقض کرده است “، اما بدون اشاره به موارد نقص و اطلاعات دقیق، صرفاً نگرانی‌های کلی آمریکا در این زمینه مطرح‌شده و می‌نویسد:” همچنان نگران هستیم که ایران مواد شیمیایی برای مقاصد تهاجمی می‌سازد و هنگام تصویب کنوانسیون جنگ‌افزارهای شیمیایی تمام قابلیت‌های قبلی‌اش در تولید جنگ‌افزار شیمیایی را اعلام نکرده بود.”

۶-تهدید تروریسم:

در سرفصل ” تروریسم “نام ایران و گروه مقاومت اسلامی ” حزب‌الله “را ذیل دسته‌بندی ” گروه‌های شیعه “و در کنار ” گروه‌های سنی “شامل القاعده و داعش و … آورده است. گزارش در اینجا با اشاره به ادعای بلژیک و آلمان در مورد خنثی‌سازی بمب‌گذاری وزارت اطلاعات ایران در گردهمایی سازمان منافقین در پاریس، آمده است؛” ایران قریب‌به‌یقین به ساخت و حفظ قابلیت‌های تروریستی به‌عنوان گزینه‌ای بازدارنده یا برای تلافی­جویی علیه دشمنان مورد نظرش ادامه خواهد داد “. در همین سرفصل به حزب‌الله… لبنان پرداخته‌شده است و نقشه‌ای از فعالیت ادعاشده در مورد عملیات حزب‌الله لبنان ( شامل عملیات انجام‌شده، طراحی‌شده و اقدامات نظامی) را ترسیم کرده است.

۷-ضداطلاعات:

سرفصل ” ضداطلاعات “ضمن ترسیم توانمندی‌های فناوری و اهداف اطلاعاتی چین، روسیه، سازمان‌های اطلاعاتی ایران و کوبا را در کنار یکدیگر بررسی کرده و تهدید آن‌ها را در حوزه بازداشت شهروندان آمریکایی مطرح کرده است:” ارزیابی ما این است که … ایران کماکان شهروندان آمریکایی را به شکلی ناعادلانه بازداشت می‌کند و درباره پرونده رابرت لوینسون، افسر پیشین اف بی آی، حقایق را نگفته است ”

۸-نظم منطقه‌ای:

درباره آینده نظم منطقه‌ای غرب آسیا مدیر اطلاعات در جلسه استماع مجلس سنا می‌گوید: ” آشوب سیاسی، شکنندگی اقتصادی و جنگ‌های داخلی و نیابتی احتمالاً ویژگی‌های خاورمیانه و شمال آفریقا در سال ۲۰۱۹ خواهند بود “. این سند از ایران به‌عنوان یکی از تهدیدهای منطقه‌ای پیشروی آمریکا نام‌برده و نوشته است:” ایران در کشورهای عراق، سوریه و یمن که سیر درگیری‌های آن‌ها را به نفع خودش می‌بیند گسترش نفوذ خود را دنبال می‌کند. تهران، از مبارزه با داعش برای تحکیم شراکت‌های خود و تبدیل دستاوردهای میدانی‌اش به توافقات سیاسی، امنیتی و اقتصادی بهره‌برداری خواهد کرد.”

۹-تهدیدهای ایران در عراق، سوریه و یمن:

این گزارش در مورد اهداف منطقه‌ای ایران، بیان می‌کند؛ ” ایران درصدد خواهد بود که دستاوردهایش در میدان نبرد در عراق و سوریه را به نفوذ بلندمدت سیاسی، امنیتی، اجتماعی و اقتصادی تبدیل کند و هم‌زمان از طریق حوثی‌ها، عربستان سعودی و امارات متحده عربی را در یمن تحت‌فشار بگذارد. “گزارش در این زمینه به ” حشدالشعبی “-که موردحمایت ایران قرار داشته و همچنان تهدید اصلی علیه نیروهای آمریکا محسوب می‌شوند- نفوذ در سوریه از طریق ایجاد پایگاه نظامی دائم، قراردادهای اقتصادی ( اعم از مخابرات، معدن و نیروگاه‌های برق) و حمایت از گروه‌های نظامی سوری و شیعیان و تجهیز ” حزب‌الله”و حمایت از” انصارالله”یمن اشاره می‌کند. گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا تأکید دارد که؛” حمایت ایران از حوثی‌ها در یمن شامل ارائه موشک‌های بالستیک خطر تشدید مناقشه را به همراه دارد و تهدیدی جدی علیه شرکا و منافع آمریکا در منطقه محسوب می‌شود. ایران به ارائه کمک‌هایی که امکان حمله حوثی‌ها با موشک‌های بالستیک و پهپاد به کشتی‌ها در نزدیکی تنگه باب­المندب، اهداف زمینی در عمق خاک عربستان سعودی و امارات متحده عربی را فراهم می‌کند، ادامه می‌دهد. ایران همچنین می‌خواهد راهگذری زمینی از طریق سوریه از ایران به لبنان ایجاد کند.”

۱۰-تنش‌های نظامی:

گزارش تأکید دارد که ایران علیرغم تلاش برای نفوذ منطقه‌ای خود از بروز مناقشات گسترده نیز خودداری می‌کند: ” ایران با وجود حملات اسرائیل به مواضع ایران در سوریه، به تلاش برای ایجاد شبکه جنگجویان شیعه در سوریه ادامه می‌دهد. ارزیابی ما این است که ایران از بروز یک مناقشه بزرگ نظامی با اسرائیل پرهیز می‌کند. باوجوداین، حملات اسرائیل که به وارد آوردن تلفاتی به ایرانی‌ها منجر شده است، احتمال تلافی‌جویی متعارف ایران علیه اسرائیل را افزایش می‌دهد.”

۱۱-سیاست داخلی ایران:

گزارش در بخش سیاست داخلی، بر ترسیم وضعیت نارضایتی‌های داخلی در کشور تمرکز می‌کند: ” اعتراضات سراسری که عمدتاً بر نارضایتی اقتصادی تمرکز دارد، همچنان توجه‌ها را به‌ضرورت اصلاحات اقتصادی عمده جلب کرده است. ما انتظار ناآرامی‌های بیشتری را در ماه‌ها پیش رو داریم، اگرچه اعتراضات همچنان هماهنگ نشده و بدون رهبری مرکزی یا حمایت عمده گروه‌های بزرگ قومی و سیاسی خواهد بود. ارزیابی ما این است که تهران آماده اتخاذ تدابیر امنیتی شدیدتری در واکنش به تجدید اعتراضات است، هر چند استفاده از نیروهای انتظامی معمول را ترجیح می‌دهد. با توجه به فساد فراگیر، بخش بانکی ضعیف و شرایط تجاری که مشوق سرمایه‌گذاری خارجی و تجارت نیست، قابلیت دولت ایران در اصلاح اقتصادی همچنان محدود است”

۱۲-وسازی نظامی:

در سرفصل ” نوسازی و رفتار نظامی ایران “ذیل تهدیدهای منطقه‌ای در خاورمیانه گزارش این ارزیابی را دارد که؛ ایران توسعه قابلیت‌های نظامی که تهدیدی برای نیروهای آمریکا و متحدان آن است را ادامه می‌دهد. گزارش دراین‌باره می‌نویسد:” ایران به ساخت، توسعه و استقرار طیفی از قابلیت‌های نظامی ادامه می‌دهد که امکان هدف گرفتن مواضع نظامی آمریکا و متحدانش در منطقه و اخلال در حمل‌ونقل دریایی در تنگه هرمز را فراهم می‌کند. این سامانه‌ها شامل موشک‌های بالستیک، قایق‌های انتحاری، مین‌های دریایی، زیردریایی، اژدر، پهپادهای مسلح، موشک‌های کروز ضدکشتی و زمینی، موشک‌های بالستیک ضدکشتی و دفاع هوایی است. ایران بزرگ‌ترین زرادخانه موشکی در خاورمیانه را دارد و می‌تواند اهدافی در ۲ هزار کیلومتری مرز ایران را هدف قرار دهد”. گزارش ضمن تأکید بر قدرت موشکی ایران بر این نکته تأکید دارد که؛ حملات ایران به گروه‌های ضدانقلاب در کردستان عراق و همچنین حمله به داعش در سوریه با موشک‌های بالستیک، نشان‌دهنده افزایش دقت موشک‌های ایران و همچنین قابلیت ایران در استفاده از پهپاد به‌طور هم‌زمان با موشک‌های بالستیک بوده است.

نوشته های مشابه

بستن
بستن