˜Ï ãØáÈ: 11032  |  ÊÇÑíÎ: ۱۳۹۷/۶/۲۱  |  ÓÇÚÊ: ۱۰ : ۸

حمایت راهبردی از کالای ایرانی (1)

جایگاه تولید ملی در اقتصاد کجاست؟

تولید ملی قلب تپنده یک اقتصاد است و جریان تولید ملی مانند جریان خون در بدن انسان است و اگر تولید ملی متوقف گردد کل سیستم اقتصادی متوقف می¬گردد و حتی اگر چرخه و جریان تولید ملی کُند گردد حیات اقتصادی با مشکل مواجه می¬گردد.

گروه اقتصادی اندیشکده برهان؛ تولید ملی رکن اصلی برای پیشرفت (توسعه پایدار) یک کشور و بقاء یک ملت است. تولید ملی قلب تپنده یک اقتصاد است و جریان تولید ملی مانند جریان خون در بدن انسان است و اگر تولید ملی متوقف گردد کل سیستم اقتصادی متوقف می­گردد و حتی اگر چرخه و جریان تولید ملی (تبدیل مواد خام به کالا با ارزش افزوده و تبدیل کالا به پول و سپس پول به کالا در درون اقتصاد) کُند گردد حیات اقتصادی با مشکل مواجه می­گردد. در واقع ثمره اصلی یک اقتصاد سالم، کالاها و خدماتی است که تولید می­نماید و دروازه ورود به اقتصاد بین المللی داشتن یک هسته مرکزی مقتدر به نام تولید ملی است.
 
تولید ملی از دو جنبه مهم قابل ارزیابی است:
1- توان تامین نیازهای داخلی
2- توان و امکان تامین نیازهای خارجی
کشورها یا ملت­ها بر اساس ابعاد فوق به سه دسته قابل تفکیک هستند.
 
1- ملتی که علاوه بر تامین نیازهای داخلی قادر به تامین نیازهای سایر ملت­ها نیز است. این کشور و ملت در مسیر رشد و توسعه فزاینده قرار دارند و قادر خواهند بود علاوه بر قدرت اقتصادی به قدرت سیاسی و نظامی و در مرحله بالاتر به قدرت فرهنگی و اجتماعی تبدیل گردند.
2- ملت یا کشوری که توانایی و امکان تامین نیاز دنیای خارج را ندارند و فقط قادر به تامین نیازهای داخلی خود هستند. بطوریکه در تامین نیازهای خود محتاج دنیای خارج نیستند. چنین اقتصادی با تاکید بر تولید ملی و داخلی خود می­تواند در یک مسیر ثابت به حیات اقتصادی خود ادامه دهد و امید کسب توانایی رقابت و ورود به عرصه بین المللی و صادرات کالاها و خدمات خود به دنیای خارج را در آینده داشته باشد.
 
3- گروه سوم ملتی است که نه تنها توانایی و امکان تامین نیازهای دنیای خارج و صادرات کالاها و خدمات راندارد بلکه توانایی تامین نیازها و کالا و خدمات داخلی خود نیز ندارد. عدم توانایی فوق می­تواند ناشی از عدم توانایی بخش عرضه اقتصاد یا عدم تمایل بخش تقاضای اقتصاد به تولیدات داخلی به دلایل مختلف از جمله قیمت بالاتر، عدم کیفیت، عدم اعتماد به تولیدکننده و عدم تطابق کالا با سلیقه و فرهنگ مصرف کنندگان باشد.
 
در دنیای سیاست در قرن 21 افزایش قدرت از کانال تولید ملی و بصورت ایجاد کارخانه­ها و شرکت­هایی با قدرت رقابت­پذیری بین المللی و مقاصد گسترده صادراتی، از قدرت نظامی نیز مهم­تر است. در ارتباط با جمهوری اسلامی ایران نیز می­بینیم که دشمن با ابزار نظامی وارد میدان جنگ نمی­گردد بلکه از کانال ضربه به اقتصاد ملی و تولیدات داخلی در صدد ضربه به نظام جمهوری اسلامی است.
 
البته اگر کالاها و خدمات تولید شده توسط یک ملت در وهله اول توسط خود مردم در همان اقتصاد خریداری و پشتیبانی نشوند، چگونه انتظار مصرف آن توسط ملل دیگر وجود دارد؟ بطوریکه یکی از دلایل اصلی عدم توانایی و امکان صادرات کالاها و خدمات ملی به دلیل عدم توانایی تولیدات ملی در تامین نیازهای داخلی است. حمایت مردم از تولید ملی است که تعیین می کند اقتصاد یک کشور با هر میزان قوت یا ضعفی، چه آینده ای را می تواند برای خود تصویر کند.
اقتصاد کشورهای دسته سوم محکوم به شکست، زوال و نابودی است و تا رسیدن به خط پایان مجبور به فروش دارایی­ها، ثروت ملی و در صورت وجود فروش منابع طبیعی و در مرحله پائین­تر و حضیض رکود محکوم به تبدیل شدن به مستعمره سایر ملت­های دارای توان صادراتی هستند.
بدون شک تصور آینده مطلوب برای اقتصاد کشوری که مردم و دولتش از تولیدات ملی آن حمایت نکنند کاری مشکل و بعید است. در تشریح اهمیت تولید ملی به چند کانال تاثیر گذاری تولید ملی در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی اشاره می­نماییم:
طبق اصول اولیه علم اقتصاد اگر یک ملت را ماننده یک خانواده یا فرد،یک کارگزار نوعی در نظر بگیریم، یک ملت درآمد خود را یا مصرف می­نماید یا پس انداز، که پس انداز بصورت صادرات کالا و خدمات مازاد مصرف ملت به سایر ملت­های دنیا صادر می­گردد. اما اگر این واحد اقتصادی (ملت) قادر به پس انداز بین المللی (صادرات) نباشد نشان­دهنده ضعف تولید ملی در درون این واحد اقتصادی است.
 
همچنین تولید ملی و صادرات آن به معنای صادرات فرهنگ، تمدن و تفکر یک ملت به سایرملت­های دنیا است. امروز اگر جمهوری اسلامی ایران دچار تهاجم فرهنگی گسترده است یکی از مهم­ترین کانال­های اثر گذاری این تهاجم فرهنگی از طریق ورود کالاهای خارجی و ضعف تولیدات داخلی است که نوع مصرف، پوشش، ارتباطات، اوقات فراغت و حتی نوع پس انداز (دلار جزء مهم­ترین اجزای سبد پس انداز ملی شده است) ملت ایران را تغییر داده است.
در دنیای سیاست در قرن 21 افزایش قدرت از کانال تولید ملی و بصورت ایجاد کارخانه­ها و شرکت­هایی با قدرت رقابت­پذیری بین المللی و مقاصد گسترده صادراتی، از قدرت نظامی نیز مهم­تر است. در ارتباط با جمهوری اسلامی ایران نیز می­بینیم که دشمن با ابزار نظامی وارد میدان جنگ نمی­گردد بلکه از کانال ضربه به اقتصاد ملی و تولیدات داخلی در صدد ضربه به نظام جمهوری اسلامی است.
 
همچنین در صورتى که تولید کالا و خدمت در سطح ملی پویایى لازم را نداشته باشد، تقاضاى مؤثر براى عامل کار شکل نمى‏گیرد و درنتیجه اقتصاد ملی با پدیده بیکارى مواجه مى‏گردد زیرا اشتغال در سایه تعادل دو عنصر اساسى شکل مى‏گیرد: 1- تولید (تقاضاى کار)؛ .2 نیروى انسانى مناسب تولید (عرضه کار).
افزایش مصرف داخلی تولیدات ملی و در یک سطح بالاتر افزایش صادرات آنها منجر به کاهش بیکاری، تقویت ارزش پول ملی، افزایش درآمدهای مالیاتی دولت و کاهش وابستگی به نفت، کاهش تورم و در نهایت مهم­ترین نتیجه یعنی کاهش فقر و نابرابری در جامعه می­گردد که از آرمان­های انقلاب و اسلام است.
 
ملی‌گرایی اقتصادی (Economic nationalism) مجموعه سیاست‌هایی است که تاکید آن بر کنترل ملی اقتصاد، کار و تشکیل سرمایه‌است. ملی‌گرایی اقتصادی مفاهیمی چون صنعتی‌سازی جایگزین واردات و حمایت از تولید ملی و داخلی را دربر می‌گیرد.
هر عملی که در اقتصاد باعث ایجاد ارزش افزوده روی کالا گردد تولید نامیده می‌شود. به عبارت دیگر تبدیل ماده خام به ماده مطلوب که سبب افزایش ارزش ماده خام به ماده با ارزش می‌شود، را تولید می‌نامند و اگر این عمل در داخل یک کشور انجام گیرد به آن تولید داخلی گفته می­شود. هدف این پژوهش تعریف مفهوم اقتصادی تولید ملی نیست بلکه تعریف عُرف و عامیانه تولید ملی است که می­توان آن را تولید ایرانی نیز نامید.
 
تولید ملی (National product) مفهومی نزدیک به مفهوم تولید ناخالص داخلی (GDP) دارد. تولید ملی یا تولید داخلی تمام کالاهایی است که فرآیند تولید آن در داخل یک کشور تکمیل شده باشد هر چند برخی نهاده­های واسطه­ای آن وارداتی باشد که این امر از خلوص تولید ملی کالاها می­کاهد و کالای تولید شده صد درصد بومی و ملی محسوب نمی­گردد. البته خدمات نیز می­تواند در چارچوب مفهوم تولید ملی قرار گیرد. خدمات فنی، مهندسی، نرم افزاری، علمی و مشاوره­ای نیز تولید ملی محسوب می­گردند. به این ترتیب کالاها و خدماتی که توسط شرکت­های ثبت شده در ایران تولید و ارایه می­گردند را تولید ملی ایرانی می­نامیم. در نهایت کالاها و خدماتی که برچسب "تولید ایران" بر آنها حک شده است، تولید ملی و داخلی ایرانی است.
 
بدین ترتیب تولید ملی مفهومی است که طیف وسیعی از محصولات کشاورزی، صنعتی، معدنی، مسکن، بازرگانی و خدماتی شامل محصولات هنری ، علمی و فرهنگی یک ملت را در بر می گیرد بطوریکه منافع ناشی از تولید که بصورت سود، بهره، دستمزد و اجاره است بین عوامل اقتصادی تقسیم گردد که در اقتصاد ملی و حوزه جغرافیایی و جمعیتی یک ملت مشغول به کار هستند.
در توصیف چیستی مفهوم تولید ملی این سئوال به ذهن خطور می­نماید که مفهوم حمایت از تولید ملی چیست؟ زیرا واژه تولید ملی زمانی مفهوم پیدا می­کند که مورد حمایت باشد و مطمئنا شهروندان ملی از تولید ملی حمایت می­نمایند نه بیگانگان. در اقتصاد حمایت از تولید ملی دو مفهوم کاملاً جداگانه دارد که یکی مربوط به اقتصاد در شرایط نرمال و دیگر در شرایط بحران است.
 
در یک اقتصاد معمولی و سالم حمایت از تولید ملی معنایش تاکید بر مزیت اقتصادی، حداکثر کردن سود ملی طبق اصول اقتصادی است. در این نگاه به حمایت از تولید ملی هدف استقلال از سایر کشورها، مقابله با جنگ نرم، تحریم­های اقتصادی و تاکید بر آرمان­های ملی نیست.
در یک اقتصاد در شرایط بحران که علاوه بر اهداف اقتصادی، اهداف سیاسی و اجتماعی فوق نیز وارد تابع هدف یک ملت می­گردد، مسیر بهینه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی و بحث حمایت از تولید ملی بسیار متفاوت است. مثلاً وقتی کالایی را نمی توانید از طریق واردات تامین کنید مجبور خواهید بود آن را در داخل تولید کنید ولو اینکه اصلاً صرفه اقتصادی نداشته باشد. مثال دیگر زمانی است که بیکاری به فزاینده بالا برود و در چنین شرایطی حمایت از صنایعی که شاید توجیه اقتصادی قوی هم ندارند منطقی می شود. در چنین شرایطی اقتصاد به نقطه بهینه اول (First Best) نمی­رسد و ناچاراَ هدف نقطه بهینه دوم (Second Best) است.
 
ادامه دارد ...
 

*گروه اقتصادی اندیشکده برهان/ انتهای متن|

ÇäÊåÇí ÎÈÑ / اندیشکده برهان

áíä˜ ãØáÈ: http://www.borhan.ir/ NSite/FullStory/?Id=11032