11035 به مناسبت هفته احیای امر به معروف و نهی از منکر(1) امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، اصلی مترقی برای پیشرفت جامعه‌ی اسلامی امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، اصل مهمی است که ریشه در اصل همه‌جانبه و گسترده‌ی نظارت و راهنمایی همگانی دارد. این اصل که هدف اصلی قیام امام حسین (ع) بوده است، از ظرفیت عظیم و والایی برای پیشرفت جامعه برخوردار است؛ زنده نگه داشتن، فرهنگ‌سازی و ترویج این اصل همراه با سوگواری برای آن امام بزرگوار و زنده نگه داشتن پیام عاشورا، عاملی مهم در جهت تحقق آرمان‌ها و اهداف جامعه‌ی اسلامی محسوب می‌شود. <div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>گروه فرهنگی و اجتماعی اندیشکده برهان/ محسن اخباری؛</b> تکامل و پیشرفت هر فرد در جامعه&shy;ای شکل می&zwnj;گیرد که در آن اجتماع انسان&zwnj;ها و روابط و مناسبات میان آنان به&zwnj;شکلی برقرار شده باشد که بتواند زمینه&zwnj;ی مناسب زندگی جمعی سالم و در نتیجه پیشرفت و ارتقای فردی و اجتماعی هر فرد را در عرصه&zwnj;های مختلف فراهم سازد. به همین دلیل، قوانین و هنجارهای اخلاقی و اجتماعی شکل&zwnj;گرفته و پذیرفته&zwnj;شده در هر جامعه&shy;ای از لوازم حفظ نظم و تکامل و پیشرفت فردی و اجتماعی تک&zwnj;تک افراد آن جامعه محسوب می&zwnj;شوند. به همین دلیل، اسلام نیز به&zwnj;عنوان دین خاتم، به ابعاد گوناگون وجودی انسان در ساحت&shy;های فردی و اجتماعی توجه خاص نموده و با وضع قوانین و مقررات خاص و تکامل&zwnj;بخش که به تمامی ابعاد زندگی بشر توجه داشته، در پی آن است که سعادت دنیوی و اخروی انسان مسلمان را محقق نماید. در این راستا، ائمه&zwnj;ی معصومین (ع) نیز به&zwnj;عنوان امامان و پیشوایان دین که احکام الهی را ابلاغ و اجرا می&shy;نمایند، در رفتار، گفتار و منش خود به این اصول توجه خاص نموده و همواره به آن توصیه نموده&shy;اند؛ چراکه با توجه به مبانی اسلامی بهترین راهکار برای تحقق جامعه&zwnj;ی انسانی سعادتمند و پیشرفته، در عرصه&shy;های مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی سلوک برطبق دستورات دین اسلام به&zwnj;عنوان کامل&zwnj;ترین دین الهی و پیاده&zwnj;سازی فرامین آن در سطح جامعه است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در این&zwnj;خصوص بهترین راهکار برای ترویج فرامین سعادت&zwnj;بخش از دیدگاه اسلام، عمل به اصول مهمی چون اصل مترقی امربه&zwnj;معروف و نهی&zwnj;ازمنکر است که موجب می&shy;شود هر فرد مسلمان ابتدا خود را به فرامین الهی مقید بداند و به آن عمل کند و در مرحله&zwnj;ی بعد نسبت&zwnj;به دیگران نیز احساس وظیفه نماید و آنان را از اعمال غیرشرعی و الهی بازدارد و یا آنان را به اعمال نیکو و سعادت&zwnj;بخش توصیه نماید. ضرورت عمل به این اصل تا حدی است که امام حسین (ع) در وصیت خود به برادرشان محمدبن&zwnj;حنفیه هدف از قیام علیه حکومت ظلم و جور بنی&zwnj;امیه را چنین اعلان می&shy;نمایند: &laquo;قیام من برمبناى تمایلات نفسانى نیست، من به&zwnj;منظور طغیان و فساد و تباهى و ستم خروج نمى&zwnj;کنم، بلکه انگیزه&shy;ام اصلاح امت جدم رسول خداست و مقصود و منظورم امربه&zwnj;معروف و نهى&zwnj;ازمنکر است.&raquo;<span dir="ltr">[1]</span></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">هدفی که از زبان ائمه&zwnj;ی معصومین در زیارت&zwnj;نامه&zwnj;های مختلف منقول از آن حضرات خطاب به امام حسین (ع) و برای تأکید بر این هدف والای ایشان به تعابیر مختلف بیان شده است: &laquo;اَشْهَدُ اَنَّکَ قَدْ اَقَمْتَ الْصَّلوهَ وَ آتَیْتَ الزَّکوهَ وَ اَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَیْتَ عَنِ الْمُنْکَرِ...&raquo; چراکه آن امام شهید شرایط جامعه را به&zwnj;گونه&shy;ای دیدند که اگر با تمسک به این اصل اساسی دین اسلام، قیام نکنند و در این راه جان و مال و خانواده خود را نثار نکنند، نه&zwnj;تنها جامعه&zwnj;ی اسلامی پیشرفتی را نخواهد داشت، بلکه دچار انحراف از مسیر اصلی و هدایت&shy;بخش خود و نابودی مطلق خواهد شد. چراکه در آن زمان حاکمی به&zwnj;تمامه فاسد یعنی یزید بر مصدر خلافت نشسته بود که نه&zwnj;تنها به دستورات شریعت عمل نمی&shy;کرد، بلکه به&zwnj;دنبال آن بود که منکر را معروف و معروف را منکر نماید. ظهور این امر تا حدی بود که امام حسین (ع) از ابتدای حرکت خود به&zwnj;سمت کوفه در مکان&zwnj;های مختلف به این مسئله تصریح می&shy;نمودند، چنان&zwnj;که اولین&zwnj;بار در سخنان خود در منزل ذى&zwnj;حسم و برخورد با حر&zwnj;بن&zwnj;یزید ریاحی و سپاهیانش فرمودند:</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&laquo;مگر نمى&zwnj;بینید که به حق عمل نمى&shy;شود و از باطل جلوگیرى نمى&shy;شود، در چنین وضعى جا دارد که شخص باایمان (از جان خود گذشته) مشتاق دیدار پروردگار باشد. در چنین محیط ذلت&shy;بار و آلوده&zwnj;اى، مرگ را جز سعادت و زندگى با ستمگران را جز رنج و آزردگى و ملال نمى&zwnj;دانم.&raquo;<span dir="ltr">[2]</span></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">ازاین&zwnj;رو مهم&zwnj;ترین درس قیام امام حسین (ع) برای &laquo;پیشرفت و تکامل&raquo; جامعه&zwnj;ی اسلامی را باید احیا و عمل به اصل مهم امربه&zwnj;معروف و نهی&zwnj;ازمنکر دانست. چراکه در جامعه&zwnj;ی امروز که دشمنان اسلام سعی دارند با به&zwnj;کارگیری انواع ابزارهای رسانه&shy;ای و شیوه&shy;های مختلف تبلیغی ارزش&shy;های حقیقی و سعادت&shy;بخش اسلامی را، ضدارزش نشان دهند و ارزش&shy;های جامعه&zwnj;ی مدرن و لیبرال غرب که اهداف سلطه&zwnj;طلبانه&zwnj;ی آنان را محقق می&zwnj;نماید را به&zwnj;عنوان ارزش&shy;های واقعی ترویج نمایند، بهترین شیوه&zwnj;ی بازدارنده&zwnj;ی عمل به اصل حیات&zwnj;بخش و مترقی امربه&zwnj;معروف و نهی&zwnj;ازمنکر است. در حقیقت این اصل مهم ریشه در اصل عمومی&shy;تر &laquo;نظارت همگانی و عمومی&raquo; و احساس وظیفه&zwnj;ی هر فرد نسبت&zwnj;به سرنوشت خود و جامعه دارد. برای ترویج این اصل مهم و با توجه به ظرفیت فرهنگ&shy;سازی عظیم و همه&zwnj;جانبه&shy;ای که شهادت امام حسین (ع) در جامعه&zwnj;ی شیعی از دیرباز تاکنون ایجاد نموده است و همه&zwnj;ساله با فرارسیدن ماه محرم و از طریق اقامه&zwnj;ی عزا و برپایی مجالس سوگواری برای آن امام شهید زنده نگه داشته می&shy;شود، می&zwnj;توان عمل به این اصل را ترویج نموده و آن را بیشتر و بهتر فرهنگ&shy;سازی نمود تا پیشرفت همه&zwnj;جانبه و همگانی عملی شود و با عمل به این اصل، ارزش&zwnj;های اسلامی نهادینه&zwnj; شده و توسعه یابد.*</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>&nbsp;پی نوشت ها:</strong></span></div><div><span style="font-size: 12px"><br clear="all" /></span><div id="ftn1"><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><span dir="ltr">[1]</span>. ر.ک: خوارزمی، محمدبن&zwnj;احمد، مقتل الحسین علیه&zwnj;السلام، قم، انوار الهدی، 1423ق.</span></div></div><div id="ftn2"><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><span dir="ltr">[2]</span>. حرانی، حسن&zwnj;بـن&zwnj;على&zwnj;بـن&zwnj;شعبـه، تحف&zwnj;العقول عن آل&zwnj;الرسول صلی&zwnj;الله&zwnj;علیهم، چاپ علی&zwnj;اکبر غفاری، قم، 1363ش، ص245.<br />&nbsp;</span></div></div></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>*گروه فرهنگی و اجتماعی برهان/انتهای متن|</strong></span></div>