11037 چگونگی تسلّط آمریکا بر بخش مهمی از تجارت جهانی؛ سازوکارهای امپراتوری دلار! قابلیّت های متعدد دلار به‌واسطه‌ی سلطه‌اش بر تجارت جهانی امکان‌های مهم اقتصادی، سیاسی و حتّی امنیتی زیادی را به ایالات‌متحده داده است. این کشور با استفاده از همین ابزار دست به تحریم‌های اقتصادی، تنبیه‌های سیاسی و ... می زند و برخی کشورها را به موافقت عملی با سیاست‌هایش اجبار می‌کند. پرسش مهم این است که این مزیّت یا اهرم فشار چگونه برای ایالات‌متحده به وجود آمده است؟ <div dir="rtl"><span id="1536819914783S" style="display: none">&nbsp;</span><span style="font-size: 12px"><b>گروه اقتصادی اندیشکده برهان؛ </b></span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>چگونه دلار بر تجارت جهانی مسلّط شد؟</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">اواخر جنگ جهانی دوم اجلاسی در شهر برتوون وودز (<span dir="ltr">Bretton Woods</span>) ایالات&zwnj;متحده در سال 1944 برگزار شد. 44 کشور شرکت&zwnj;کننده در این جلسه درباره&zwnj;ی نحوه&zwnj;ی بازسازی خرابی&zwnj;های گسترده&zwnj;ی ناشی از جنگ و نظام پولی بین&zwnj;المللی تصمیم&zwnj;گیری نمودند. کشورهای اروپایی و سایر کشورهای صدمه&zwnj;دیده از جنگ که در بازسازی و تأمین مواد اولیّه و نیز در پرداخت پول و هزینه&zwnj;ی آن مشکل داشتند به&zwnj;ناچار پیشنهاد ایالات&zwnj;متحده برای پذیرش دلار به&zwnj;عنوان ارز رایج جهانی را در ازای پرداخت طلا پذیرفتند. یعنی پس از سلطه&zwnj;ی پوند انگلستان بر تجارت جهانی این بار ایالات&zwnj;متحده توانست به دلیل در امان بودن از خرابی&zwnj;های جنگ، پول ملّی خود را به&zwnj;عنوان ارز رایج جهانی طرح نماید.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در این اجلاس کشورها برای آنکه ایالات&zwnj;متحده اقدام به چاپ بدون پشتوانه&zwnj;ی دلار نکند از او تعهد گرفتند ارزش هر اونس طلا در مقابل 35 دلار تعیین نماید و به آن ملتزم بماند. بر همین اساس سرازیر شدن طلا به آمریکا برای دریافت دلار از این کشور سبب شد ایالات&zwnj;متحده بزرگترین ذخایر طلای جهان را به خود اختصاص دهد. درواقع ایالات&zwnj;متحده در قبال دریافت طلا، دلار خود را در اختیار کشورها قرار می&zwnj;داد تا آنها با استفاده از همان دلار از صنایع آمریکا برای بازسازی خود خرید نمایند. بدین ترتیب حجم بسیاری از طلای ذخیره شده در دنیا به سمت ایالات&zwnj;متحده سرازیر شد و در قبال آن آمریکا صرفاً به تولید کاغذی با عنوان دلار می&zwnj;پرداخت. بر همین اساس ایالات&zwnj;متحده می&zwnj;توانست بدون کوچک&zwnj;ترین زحمتی در قبال کالاهای تولیدی کشورهای دیگر و ذخایر گران&zwnj;بهای آن&zwnj;ها، کاغذی را به&zwnj;عنوان معوّض به ایشان بپردازد که آن نیز باید در چرخه&zwnj;ای باز هم به خود امریکا بازگردانده شود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">به&zwnj;مرور با پیشی گرفتن میزان واقعی دلار و رشد اقتصاد جهانی نسبت به عرضه&zwnj;ی طلا در دنیا بی&zwnj;اعتمادی نسبت به اصالت دلار ایالات&zwnj;متحده در جهان شکل گرفت. زیرا ایالات&zwnj;متحده در این وضعیّت از ذخایر کافی طلا برای تبدیل دلارهای موجود به طلا برخوردار نبود. ازاین&zwnj;رو به دنبال به وجود آمدن کسری تراز پرداخت&zwnj;ها در آمریکا و برخی کشورهای دیگر، شوک نیکسون رئیس&zwnj;جمهور ایالات&zwnj;متحده در 1971 به مثابهی ضربه&zwnj;ای مهلک بر پیکر توافق برتون وودز بود. درواقع رئیس&zwnj;جمهور آمریکا قابلیّت تبدیل مستقیم دلار آمریکا به طلا را به&zwnj;صورت یکجانبه لغو نمود. پس&zwnj;ازآن با کاهش ارزش دلار ، نرخ برابری این پول در مقابل هر انس طلا به بیش از 42 دلار افزایش یافت. این لغو قانون به آمریکا اجازه می&zwnj;داد تا در مقابل ذخیره&zwnj;ی موجود طلای خود دلار بیشتری چاپ نماید و یا اصلاً به خلق پول بدون پشتوانه دست بزند.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">این در حالی است که تا آن سال و سال&zwnj;های پس&zwnj;ازآن ذخایر ارزی بسیار یاز کشورهای جهان بر اساس دلار آمریکا شکل&zwnj;گرفته است و خزانه&zwnj;داری آن کشور به&zwnj;منزله&zwnj;ی بزرگ&zwnj;ترین بازار نقدینگی دنیا به&zwnj;حساب می&zwnj;آید. ازاین&zwnj;رو تضعیف دلار از سویی به معنای تضعیف ذخایر ارزی کشورها تلقی شده و توان اقتصادی آن&zwnj;ها را برای خرید و تجارت کاهش داده و از سوی دیگر همین عامل سبب بروز ظلم اقتصادی بی&zwnj;سابقه به کشورهای تولیدکننده&zwnj;ای شده (اروپایی، آمریکایی و آفریقایی و آسیایی) که ایالات&zwnj;متحده در قبال پرداخت کاغذی بدون پشتوانه از دست رنج و تولید آن&zwnj;ها برای خود بهره&zwnj;برداری می&zwnj;کند. به&zwnj;این&zwnj;ترتیب و با ورود کالای استراتژیکی چون نفت به بازارهای جهانی و معامله&zwnj;ی آن به&zwnj;وسیله&zwnj;ی دلار، هژمونی ایالات&zwnj;متحده بر دنیا فزونی گرفت. </span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">از همین رو کشورهایی چون ایران که بخش مهمی از درآمدهای عمومی&zwnj;شان وابسته به نفت و گاز است، به میزان فروش نفت بیشتر، اقتصاد ضعیف&zwnj;تری خواهند داشت. زیرا حتی در فرض نبود هیچ&zwnj;گونه تحریم بین&zwnj;المللی و فروش آزادانه&zwnj;ی حتی ده میلیون بشکه نفت در روز، دلارهای حاصله صرفاً در واردات کالا یا واردات خدمات فنی مهندسی باید به کار گرفته شوند. در صورت اول موجبات لطمه&zwnj;ی شدید به تولید ملی و از بین رفتن صنعت فراهم می&zwnj;آید (نظیر آنچه امروز ایران با آن مواجه است) و در صورت دوم اسباب بیکاری مهندسین و کارگران ایجاد می&zwnj;شود. بنابراین برخلاف ذهنیّت عمومی، فروش بیشتر نفت هرگز به معنای افزایش ثروت نبوده و بلکه به معنای افزایش فقر، بیکاری، اختلاس و فساد است. زیرا تنها راه مصرف دلار نفتی در واردات خواهد بود و واردات به معنای شکست سیاست&zwnj;های استقلال یک کشور تلقّی می&zwnj;شود. امری که در همه&zwnj;ی کشورهای تولیدکننده&zwnj;ی نفت خام به&zwnj;وضوح قابل&zwnj;مشاهده است.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center"><span style="color: #ff6600"><span style="font-size: 12px"><b>حتی در فرض نبود هیچ&zwnj;گونه تحریم بین&zwnj;المللی و فروش آزادانه&zwnj;ی حتی ده میلیون بشکه نفت در روز، دلارهای حاصله صرفاً در واردات کالا یا خدمات فنی مهندسی باید به کار گرفته شوند. در صورت اول موجبات لطمه&zwnj;ی شدید به تولید ملی و از بین رفتن صنعت فراهم می&zwnj;آید (نظیر آنچه امروز ایران با آن مواجه است) و در صورت دوم اسباب بیکاری مهندسین و کارگران ایجاد می&zwnj;شود. بنابراین برخلاف ذهنیّت عمومی، فروش بیشتر نفت هرگز به معنای افزایش ثروت نبوده و بلکه به معنای افزایش فقر، بیکاری، اختلاس و فساد است.</b></span></span></div></div></div></b></span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>بزرگ&zwnj;ترین کلاه&zwnj;برداری تاریخ</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">از همین رو بانک مرکزی ایالات&zwnj;متحده به خود اجازه می&zwnj;دهد تا دلار را که پشتوانه&zwnj;ی سایر پول&zwnj;های رایج جهانی شده است بدون هیچ&zwnj;گونه پشتوانه&zwnj;ای (طلا) نامحدود به چاپ رسانده و درواقع تورم خود را به سایر کشورها صادر نماید. درواقع این خلق پول عجیب و بی&zwnj;سابقه از سوی ایالات متحده بزرگ&zwnj;ترین کلاه&zwnj;برداری تاریخ و فریب مردم در جهان است.</span><span style="font-size: 12px"><span dir="ltr">[1]</span></span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: center"><span style="font-size: 12px"><span dir="ltr"><img width="600" height="400" alt="" src="http://borhan.ir/NewsBorhan/Images/News/Editor/01(9).jpg" /></span></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">به همین ترتیب است که ایالات&zwnj;متحده می&zwnj;تواند هزینه&zwnj;های سرسام&zwnj;آور جنگ&zwnj;های نظامی و مداخلات سیاسی خود در کشورهای مختلف را از همان کشورها تأمین نماید و مخارج و لوازم مورد نیازش را در همان کشور یا کشورهای اطراف در قبال پرداخت کاغذهایی بدون پشتوانه دریافت نماید. به&zwnj;عنوان&zwnj;مثال هزینه&zwnj;ی پروژه&zwnj;ی ساخت 2443 فروند از جنگنده&zwnj;ی <span dir="ltr">f35</span> (لاکهید مارتین) بیش از 392 میلیارد دلار است. یعنی هر فروند بیش از 160 میلیون دلار نه برای ایالات&zwnj;متحده که درواقع برای تمام کشورهای جهان هزینه در بر داشته است</span><span><span dir="ltr"><span><span>[2]</span></span></span>، اما منافع آن صرفاً در اختیار ایالات&zwnj;متحده خواهد بود. </span></div><div dir="rtl">در سوی دیگر ایالات&zwnj;متحده با استفاده از همین قابلیت دلار، نخبگان و دانشمندان علمی را از سراسر دنیا به&zwnj;سوی خود جلب می&zwnj;نماید. با توجّه به هزینه&zwnj;های بسیار بالای تربیت چنین نیروهای علمی تا مقاطع تحصیلات تکمیلی برای کشورهای مختلف می&zwnj;توان پی به این سرقت علمی بزرگ ایالات&zwnj;متحده برد. یعنی امریکا با پرداخت پول&zwnj;های نامشروع و بدون پشتوانه که از تولید و کار سایر ملّت&zwnj;ها به دست آورده است اقدام به مهیا نمودن شرایط تحصیلی فریبنده برای نخبگان علمی جهان می&zwnj;کند. به&zwnj;واسطه&zwnj;ی همین سرقت علمی است که این کشور در بخش&zwnj;های علمی مختلف یا صنعتی در جایگاه نخست دنیا قرارگرفته است.</div><div dir="rtl">در سوی دیگری این طراحی، کشورهایی ایالات&zwnj;متحده را برای استمرار هژمونی اش بر دنیا یاری می&zwnj;کنند. در این میان نقش رژیم عربستان سعودی، امارات، کویت و قطر از دیگران پررنگ&zwnj;تر است. این دولت&zwnj;ها با فروش روزانه حجم بالایی از نفت، دلارهای توزیع شده توسّط امریکا در سطح جهان را جمع&zwnj;آوری کرده<span><span dir="ltr"><span><span>[3]</span></span></span> و در قبال دریافت تسلیحات نظامی، مجدداً به ایالات&zwnj;متحده بازمی&zwnj;گردانند. این چرخه به معنای تضمین بقای سلطه&zwnj;ی دلار بر تجارت جهانی از سوی کشورهای وابسته به آمریکا، و تضمین بقای سیاسی حکومت&zwnj;های وابسته&zwnj;ی کشورهای عرب منطقه از سوی ایالات&zwnj;متحده است. یعنی همبستگی نفت و دلار در منطقه&zwnj;ی غرب آسیا هم منافع ایالات&zwnj;متحده را تأمین می&zwnj;کند و هم منافع حکومت&zwnj;های مرتجع منطقه را.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: center"><span><img width="395" height="372" alt="" src="http://borhan.ir/NewsBorhan/Images/News/Editor/02(5).JPG" /></span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl" align="center"><b><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center"><span style="color: #ff6600"><b>دولت&zwnj;های عرب غرب آسیا با فروش روزانه حجم بالایی از نفت، دلارهای توزیع&zwnj;شده توسّط امریکا در سطح جهان را جمع&zwnj;آوری کرده و در قبال دریافت تسلیحات نظامی، مجدداً به ایالات&zwnj;متحده بازمی&zwnj;گردانند. این چرخه به معنای تضمین بقای سلطه&zwnj;ی دلار بر تجارت جهانی از سوی کشورهای وابسته به آمریکا، و تضمین بقای سیاسی حکومت&zwnj;های وابسته&zwnj;ای همچون کشورهای عرب منطقه از سوی ایالات&zwnj;متحده است.</b></span></div></div></div></b></div><div dir="rtl" align="center"><b>&nbsp;</b></div><div dir="rtl"><b>ارتباط میان دلار و تحریم&zwnj;های بانکی</b></div><div dir="rtl">بنابراین با تسلّط دلار بر معاملات تجاری جهانی آمریکا هم از امکان تجارت نامتناهی برخوردار است و هم به&zwnj;راحتی می&zwnj;تواند کسری ترازهای خود را با چاپ پول جبران نماید. امّا نکته&zwnj;ی دیگری که می&zwnj;تواند بر قدرت سیاسی و اقتصادی دلار آمریکا بیفزاید در مسئله&zwnj;ی تحریم&zwnj;هاست. درواقع ایالات&zwnj;متحده از طریق جامعه جهانی ارتباطات مالی بین&zwnj;بانکی <span dir="ltr">(Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication</span><span dir="ltr">)</span>&nbsp;یا به&zwnj;اختصار سوئیفت <span dir="ltr">(SWIFT)</span> که بیش از 9700 بانک در 209 کشور جهان عضو آن می&zwnj;باشند، هرگونه مبادله&zwnj;ی ارزی در میان واحدهای عضو (تقریباً تمام جهان) را در میان بانک&zwnj;های داخلی یا خارجی کشورها را کنترل می&zwnj;نمایند. پیام&zwnj;های نه گانه ی ذیل نشان می&zwnj;دهد که ایالات&zwnj;متحده از طریق پشتیبانی از این سیستم چگونه تمام جابجایی&zwnj;های مربوط به ارز در سراسر دنیا را کنترل می&zwnj;نماید:</div><div dir="rtl"><span>&Oslash;<span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span>پیام&zwnj;های گروه یک: دستور پرداخت&zwnj;ها و چک&zwnj;ها</div><div dir="rtl"><span>&Oslash;<span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span>پیام&zwnj;های گروه دو: نقل&zwnj;وانتقال بین بانکی</div><div dir="rtl"><span>&Oslash;<span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span>پیام&zwnj;های گروه سه: معاملات ارزی</div><div dir="rtl"><span>&Oslash;<span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span>پیام&zwnj;های گروه چهار: وصولی&zwnj;ها</div><div dir="rtl"><span>&Oslash;<span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span>پیام&zwnj;های گروه پنج: بورس و اوراق بهادار</div><div dir="rtl"><span>&Oslash;<span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span>پیام&zwnj;های گروه شش: فلزات گران&zwnj;بها و سندیکاها</div><div dir="rtl"><span>&Oslash;<span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span>پیام&zwnj;های گروه هفت: اعتبار اسنادی، ضمانت&zwnj;نامه</div><div dir="rtl"><span>&Oslash;<span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span>پیام&zwnj;های گروه هشت: چک&zwnj;های مسافرتی</div><div dir="rtl"><span>&Oslash;<span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span>پیام&zwnj;های گروه نه: صورتحساب&zwnj;ها و مدیریت وجوه</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">به همین دلیل آمریکا با رصد دقیق تمام مبادلات بانکی می&zwnj;تواند ورود و خروج دلار به ایران یا سایر کشورها را کنترل کرده و بانک&zwnj;های مبدأ یا مقصد را با جریمه&zwnj;های مالی گسترده مجازات نماید.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: center"><img width="500" height="471" alt="" src="http://borhan.ir/NewsBorhan/Images/News/Editor/03(3).jpg" /></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">این سیستم اطلاعاتی را قوانین مبارزه با پول&zwnj;شویی در سطح جهان همچون <span dir="ltr">(FATF) </span>&nbsp;پشتیبانی می&zwnj;کنند. درواقع سازمان بین دولتی &laquo;گروه ویژه اقدام مالی&raquo; با عضویّت 34 کشور و اتحادیه&zwnj;ی اروپایی و شورای همکاری خلیج&zwnj;فارس به مبارزه با شیوه&zwnj;های پولشویی و تأمین مالی تروریسم در سراسر جهان می&zwnj;پردازند. بر این اساس کشورهایی چون ایالات&zwnj;متحده و عربستان و برخی کشورهای اروپایی هر زمان که سیاست&zwnj;های کشوری را در تعارض با خود ببینند او را به حمایت از تروریسم و پول&zwnj;شویی متهم کرده و با استفاده از ترکیب سیستم&zwnj;های مالی سوئیفت و اف ای تی اف، زمینه&zwnj;های اعمال مجازات&zwnj;های مالی را فراهم آورند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>راه&zwnj;حل مبارزه با سلطه دلار</b></div><div dir="rtl">به دلیل تسلّط دلار بر معاملات جهانی و وجود ذخایر ارزی فراوان کشورها به این ارز، امکان مقابله&zwnj;ی دفعی با آن مهیّا نیست. اما می&zwnj;توان به&zwnj;تدریج از حجم معاملات با آن کاست و ذخایر ارزی را به پولی غیر از آن مبدّل کرد. این مهم با انجام پیمان&zwnj;ها و مبادلات پولی دو یا چندجانبه فراهم خواهد شد. امری که در سال&zwnj;های اخیر کشورهایی چون چین و روسیه به آن اقدام کرده&zwnj;اند. در این شیوه کشورهای مختلف در مبادلات تجاری با یکدیگر از پول ملّی خود استفاده می&zwnj;کنند. به این صورت که کشور اول در بانک مرکزی خود حسابی را با پول ملّی خود به نام کشور ثانی ایجاد کرده و معادل واردات خود از آن کشور را به حسابی که در همین کشور قرار دارد واریز می&zwnj;نماید. همین اتفاق نیز در کشور ثانی به نفع کشور اول اتفاق می افتد. به&zwnj;این&zwnj;ترتیب می&zwnj;توان در پایان فصل&zwnj;های تجاری خاص نسبت پول در حساب را با یکدیگر سنجید و مابه&zwnj;التفاوت را با کالایی مثل طلا به صفر رساند. به&zwnj;این&zwnj;ترتیب استفاده از ارز دلار در معاملات بانکی کشورها از بین خواهد رفت و ارزش آن سقوط کرده و سلطه&zwnj;اش با چالش جدی مواجه خواهد شد. بنابراین استفاده&zwnj;ی هم&zwnj;زمان دو کشور از پول ملّی خود بدون احتیاج به ارز ثالث همه سبب تقویّت پول ملّی خواهد شد و هم امکان تجارت نامحدود را در اختیار تجار طرفین قرار می&zwnj;دهد و هم نظام&zwnj;هایی چون تحریم را بی&zwnj;اثر خواهد نمود.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: center"><img width="600" height="418" alt="" src="http://borhan.ir/NewsBorhan/Images/News/Editor/04(3).jpg" /></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><p>&nbsp;<br clear="all" />&nbsp;</p><hr align="right" size="1" width="33%" /></div><div><div id="ftn1"><div dir="ltr"><span><span><span>[1]</span></span></span><span dir="rtl"><font size="2"> . </font></span>Hidden Secrets of MONEY<font size="2">, </font>Mike Maloney</div></div><div id="ftn2"><div dir="ltr"><span><span><span>[2]</span></span></span><span dir="rtl"><font size="2"> . </font></span><font size="2">https://www.bloomberg.com/news/articles/<span dir="rtl">2013-08-21</span>/f-<span dir="rtl">35</span>-support-costs-fall-<span dir="rtl">22</span>-pentagon-manager-estimates</font></div></div><div id="ftn3"><div dir="ltr"><span><span><span>[3]</span></span></span><span dir="rtl"><font size="2"> .</font></span><font size="2">http://www.worldstopexports.com/worlds-top-oil-exports-country/</font></div></div></div><p><strong><span id="1536819914570E" style="display: none">&nbsp;</span>*گروه اقتصادی اندیشکده برهان/ انتهای متن|</strong></p>