9777 جهان بانگ ملی‌گرایی سر می‌دهد، ایران بانگ جهانی شدن (3) ایران باید توسعه را در داخل جست‌وجو کند درحالی‌که کشورهای جهان به‌سمت ملی‌گرایی می‌روند و نمود آن را می‌توان در آمریکا، اروپا و... مشاهده کرد، برخی از مسئولان تلاش و اصرار دارند کشور را وارد مسیر آزمایش‌شده‌ای قرار دهند که نتیجه‌ی آن لزوماً انتفاع اقتصادی نیست. <BR> <div dir="rtl"><b>گروه بین&zwnj;الملل برهان؛</b> پیش&zwnj;تر اشاره شد که اتحادیه&zwnj;ی اروپا با بانگ جدایی بریتانیا و متعاقباً برخی کشورها شبیه به فرانسه در حال ترک خوردن است، اشاره شد که سیاست&zwnj;های حمایت&zwnj;گرایانه&zwnj;ی برخی کشورهای اروپایی در حال تشدید است و همین موضوع بر پیکره&zwnj;ی اتحادیه&zwnj;ی اروپا به&zwnj;عنوان نماد بارز همگرایی در سطح بین&zwnj;المللی تأثیر شگرفی داشته است. همچنین به بحران&zwnj;های مالی و اقتصادی موجود در اتحادیه&zwnj;ی اروپا به&zwnj;عنوان یکی از کارکردهای نظام اقتصادی برتوون وودز اشاره و بیان شد که به&zwnj;واسطه&zwnj;ی فضای به&zwnj;وجودآمده توسط اتحادیه&zwnj;، مردم ایرلند شمالی، یونان، ایتالیا و... در حال ذوب شدن در فضای اقتصادی تحمیلی ساختارهای تجویزکننده&zwnj;ی نظام اقتصادی هستند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">همچنین اشاره شد که ایالات&zwnj;متحده&zwnj;ی آمریکا نیز برایند نظام حمایت&zwnj;گرایانه&zwnj;ای شده است که دونالد ترامپ سردمدار آن شده و تلاش می&zwnj;کند آمریکا را شتابان به&zwnj;سمت ملی&zwnj;گرایی آمریکایی سوق دهد. جهانی شدن به&zwnj;عنوان دستورالعمل اقتصادی و فرهنگی برای آمریکا نیز خاصیت خود را از دست داده و آمریکا در دوران ترامپ بر حمایت از محصولات آمریکایی، تحدید واردات کالاهای غیرآمریکایی، تعرفه&zwnj;های زیاد بر کالاهای غیرآمریکایی، کشیدن دیوار در مرزهای اطراف آمریکا و سایر سیاست&zwnj;های حمایت&zwnj;گرایانه و ملی&zwnj;گرایانه&zwnj;ای سوق پیدا کرده است که به&zwnj;نوبه&zwnj;ی خود قابل تأمل است. در این یادداشت تلاش خواهیم کرد تا به روند معکوسی که در ایران در این چند سال اخیر سپری شده است، اشاره داشته باشیم و بیان کنیم که علی&zwnj;رغم نداهای کشورهای جهان برای حمایت از تولیدات داخلی و به&zwnj;طور کلی ملی&zwnj;گرایی کشورهای جهان، آنچه در حال رخ دادن است، رشد شتابان ایده&zwnj;های جهانی شدن در بدنه&zwnj;ی دولت و آن چیزی است که توسعه&zwnj;گرایی خوانده می&zwnj;شود.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>ایران نباید در مسیر جهانی شدن اقتصادی قرار گیرد</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">در حرکتی خلاف مسیر جهانی، برخی از نظریه&zwnj;پردازان دولتی شتابان در حال حرکت به&zwnj;سمت سیستم اقتصادی جهانی شدن یا نظام&zwnj;های برخاسته از نظام اقتصادی برتوون وودز مثل سازمان تجارت جهانی و صندوق بین&zwnj;المللی پول هستند. همچنین بدون توجه به اولویت&zwnj;های ملی، سیستم اقتصادی جهانی را اولویت داده است. از خاصیت&zwnj;های نظام جهانی اقتصاد، از بین رفتن کالاها و به&zwnj;طور کلی تولیداتی است که توان رقابت با تولیدات جهانی را ندارند. برای ایران که سال&zwnj;ها تحت تحریم&zwnj;های ظالمانه و تحریم&zwnj;های غیرقانونی یکجانبه و چندجانبه بوده است، به&zwnj;دلیل مسائل تکنولوژیک، امکان رقابت بین برخی کالاها خصوصاً در حوزه&zwnj;ی کالاهای مرتبط با تکنورلوژی&zwnj;های روز فراهم نیست. به همین دلیل، بازنده&zwnj;ی سیستم حرکت شتابان به&zwnj;سمت جهانی شدن و اختلاط در نظم لیبرال سرمایه&zwnj;داری جهانی، آسیب دیدن بخش&zwnj;های تولیدی و اقتصادی کشور بوده&zwnj;اند؛ به&zwnj;گونه&zwnj;ای که هرازگاهی شاهد تعطیلی یکی از کارگاه&zwnj;ها یا کارخانه&zwnj;های تولید کالا در ایران هستیم.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">بنابراین آنچه ذکر آن ضروری است، این است که شرایط رقابت در مسیر جهانی شدن، مسئله&zwnj;ای حیاتی و مهم محسوب می&zwnj;شود که ضروری است نخبگان دولتی به آن توجه داشته باشند تا دچار عارضه&zwnj;ای که هم&zwnj;اینک در کشور با آن درگیر هستیم، نشوند. آمریکایی&zwnj;ها برآن&zwnj;اند که ایران را تحت شدیدترین تحریم&zwnj;های بین&zwnj;المللی و آنچه به تعبیر خود فلج&zwnj;کننده&zwnj;ترین تحریم&zwnj;های طول تاریخ قلمداد کرده&zwnj;اند، قرار داده&zwnj;اند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">این سیاست&zwnj;های آمریکا بخش&zwnj;های مهمی از اقتصاد ایران را از اقتصاد بین&zwnj;المللی جدا کرده است. به همین دلیل، اشاره&zwnj;ی صرف به این موضوع که کالاهای ایران در حوزه&zwnj;ی رقابت با کالاهای غربی قرار نمی&zwnj;گیرند، مسئله&zwnj;ای است که بایستی تأمل پیشینی روی آن داشت. بنابراین ایران نبایستی در مسیر جهانی شدن اقتصاد قرار گیرد. البته که مسئله&zwnj;ی جهانی شدن ابعاد مختلفی دارد؛ اعم از فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و... که هیچ&zwnj;یک از این ابعاد با سیاست&zwnj;های اصولی و اهداف جمهوری اسلامی در تقارن نیست. برای مثال، گفتمان انقلاب اسلامی ورود کالاهای فرهنگی غربی به ایران را در منافات با سبک زندگی صحیح اسلامی، که متناسب با شرایط بومی و فرهنگی مردم ایران است، می&zwnj;داند. بنابراین توجه به ساختار و بافتار جهانی شدن از یک سو و توجه به زمینه&zwnj;های فرهنگی و اقتصادی ایران از دیگر سو، نشان می&zwnj;دهد آنچه در ایران نبایستی اتفاق بیفتد، تجویزات بدون پشتوانه&zwnj;ی فرهنگی و اجتماعی است که صرفاً سبب&zwnj;ساز نابودی اقتصادی کشور شده و امکان رسیدن به رشد اقتصادی را به تعویق خواهد انداخت.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>اولویت&zwnj;های جامعه&zwnj;ای که درگیر تجویزات است: اولویت&zwnj;های ایران</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">جامعه و کشوری که درگیر تجویزات جهانی ساختارهای اقتصادی است، اولویت&zwnj;های مشخصی دارد. برای مثال، برای کشورهای اروپایی مسئله&zwnj;ی تعدیل ساختاری و رفتار کردن طبق دستورات سازمان تجارت جهانی یا صندوق بین&zwnj;المللی پول، امری ناخوشایند نیست و با مخالفت در ابعاد متعدد روبه&zwnj;رو نخواهد شد. اما در ایران به&zwnj;دلیل ماهیت خاص دستگاه&zwnj;های استراتژیک کشور و برخی از ملاحظات امنیتی در مسائل سیاست&zwnj;گذاری، امکان اختلاط با سیستم جهانی سازمان تجارت جهانی و امکان عملی شدن دستورات و تجویزات این سازمان و سازمان&zwnj;های مشابه آن وجود ندارد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">سیاست&zwnj;های تعدیل ساختاری سازمان تجارت جهانی و برخی نهادهای دیگر جهانی که توسعه و اعطای تسهیلات توسعه را صرفاً در مواقعی امکان&zwnj;پذیر می&zwnj;دانند که این تعدیلات عملیاتی شده باشد، ممکن نیست. در ایران سیستم اقتصادی، قضایی و امنیتی ویژگی&zwnj;های خاصی دارد که به&zwnj;واسطه&zwnj;ی ماهیت ایدئولوژیک گفتمان حاکم بر فضای عمومی جامعه غالب شده است.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">برای روند توسعه&zwnj;یافتگی هر جامعه&zwnj;ای ابتدا بایستی به اولویت&zwnj;های آن جامعه توجه داشت. اولویت&zwnj;های جامعه&zwnj;ی ایران متناسب با خواست توسعه&zwnj;یافتگی شبیه به کشورهای غربی و کشورهای توسعه&zwnj;یافته نیست. یکی از بزرگ&zwnj;ترین ایرادات به مدل توسعه&zwnj;ی اقتصادی عریان، عدم توجه آن به بافت&zwnj;ها و زمینه&zwnj;های فرهنگی توسعه&zwnj;ی اقتصادی است. در ایران زمینه&zwnj;های فرهنگی توسعه&zwnj;یافتگی شبیه به زمینه&zwnj;های فرهنگی-اجتماعی توسعه&zwnj;یافتگی در آلمان و انگلیس نبوده و نیست. لذا اولویت&zwnj;های اجتماعی جوامع در مسیر توسعه&zwnj;یافتگی از اهمیت فراوانی برخوردار است که دولت&zwnj;ها می&zwnj;بایستی به آن توجه داشته باشند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">پیشرفت در همه&zwnj;ی ابعاد آن، متناسب با قانون اساسی برگرفته&zwnj;شده از گفتمان نخبگان عالی انقلاب اسلامی، آن چیزی است که ایران در شرایط فعلی به آن نیاز دارد و آن نیز با روند تجویزات بین&zwnj;المللی و دستورالعمل&zwnj;های سازمان&zwnj;های بین&zwnj;المللی متفاوت و بعضاً متعارض است. برای رسیدن به توسعه و پیشرفت در ابعاد اقتصادی و اجتماعی، نیازی به عملی شدن یک سند یکپارچه نیست. دستوری کردن توسعه نتیجه&zwnj;ای جز تبدیل شدن یک کشور به آنچه در آمریکای لاتین شاهد آن هستیم، در پی نخواهد داشت. آمریکای لاتین به&zwnj;عنوان آزمایشگاه نظریات توسعه، کارنامه&zwnj;ای به&zwnj;شدت منفی درخصوص برطرف کردن نیازهای بومی مردم خود دارد و طی پنجاه سال اخیر بیشتر نظریات توسعه در کشورهای این منطقه آزمون شده است و شوک&zwnj;های اقتصادی فراوانی به مردم در این مناطق وارد شده است، اما نه&zwnj;تنها دستاورد چشمگیری در حوزه&zwnj;ی توسعه&zwnj;یافتگی نداشته است، بلکه شتابان جامعه را تبدیل به یک مقلد برای سبک زندگی غربی تبدیل کرده و آن را از ظرفیت&zwnj;های خود دور کرده است. بنابراین توجه به مسائل تجویزی می&zwnj;بایست با توجه به این نکته مورد نقد قرار گیرد که بافت و ساخت فرهنگی و اجتماعی جوامع هدف متناسب و متناظر با سیاست&zwnj;های تجویزی هست یا صرفاً با دیکته&zwnj;هایی به ضرر آن&zwnj;ها تمام خواهد شد؛ چیزی که در آمریکای لاتین شاهد وقوع آن هستیم.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">در ایران نیز ماجرا به همین ترتیب است. شرایط اجتماعی و فرهنگی کاملاً در تعارض با سیاست&zwnj;های تجویزی است. قبل از انقلاب شاه با ادعاهایی شبیه به اینکه می&zwnj;خواهد ایران را وارد دروازه&zwnj;ی تمدن بزرگ کند و بدون در نظر گرفتن ساختارهای فرهنگی و اجتماعی، وارد مسیری شد که عاقبت آن بی&zwnj;توجهی به خاستگاه مطالبات فرهنگی و اجتماعی و متعاقباً تغییر حکومت شاهنشاهی بود. ایران کشوری فرهنگی و دارای تعلقات و مطالبات فرهنگی در عرصه&zwnj;ی بین&zwnj;المللی است. پذیرش دستورات فرهنگی و جهانی شدن فرهنگی به&zwnj;عنوان پیوست فرهنگی جهانی شدن اقتصادی برای ایران نه&zwnj;تنها نتایج خوشایندی برای شرایط فعلی کشور ندارد، بلکه کشور را دچار همان عارضه&zwnj;های اندوهناکی می&zwnj;کند که آمریکای لاتین در آن زندگی کرده است.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>جهان به&zwnj;سمت ملی&zwnj;گرایی می&zwnj;رود</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">بررسی اتفاقات اخیری که در حوزه&zwnj;ی اقتصاد بین&zwnj;المللی روی داده است، نشان می&zwnj;دهد جهان در حال حرکت به&zwnj;سمت ملی&zwnj;گرایی&zwnj;ها و ملی شدن&zwnj;های پی&zwnj;درپی است، اما این&zwnj;بار توسط خود غربی&zwnj;ها. همان&zwnj;طور که در دهه&zwnj;های پنجاه و شصت قرن پیش میلادی، کشورهای جهان&zwnj;سوم برای رهایی از انقیاد کشورهای بلوک شرق و غرب به&zwnj;سمت ملی شدن&zwnj;ها و ملی&zwnj;گرایی&zwnj;ها سوق پیدا کردند که نمودهای آن در هند، مصر، ایران و... تبلور داشته است، اینک در اتفاقی عجیب و این&zwnj;بار در کشورهای توسعه&zwnj;یافته، ملی&zwnj;گرایی در حال تقویت است و بیم آن می&zwnj;رود که این ملی&zwnj;گرایی تبدیل به ملی&zwnj;گرایی&zwnj;های افراطی شود.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">آمریکایی&zwnj;ها به&zwnj;عنوان پیش&zwnj;قراول این موضوع، شخصی را به&zwnj;عنوان رئیس&zwnj;جمهور خود برگزیدند که اساساً رویکردی منفی نسبت&zwnj;به نظام اقتصادی بین&zwnj;الملل و به&zwnj;طور کلی نظام بین&zwnj;الملل دارد و اگر نگاهی نیز به این موضوع داشته باشد، صرفاً برای انتفاع آمریکاست.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">سیاست&zwnj;های &laquo;فقط آمریکا&raquo;ی دونالد ترامپ و کشیدن دیوار در مرزهای خود با مکزیک، از جمله مواردی هستند که سخن آن&zwnj;ها در دهه&zwnj;های پنجاه و شصت میلادی سده&zwnj;ی پیش به میان می&zwnj;آمد، اما این&zwnj;بار در قرن بیست&zwnj;ویکم و توسط ایالات&zwnj;متحده این سخنان گفته می&zwnj;شود. همچنین اروپا همان&zwnj;طور که پیش&zwnj;تر ذکر آن رفت، در حال حرکت به&zwnj;سمت ملی&zwnj;گرایی&zwnj;های بعضاً افراطی است. در این فضا برخی نخبگان در ایران به&zwnj;دنبال پیوستن به ساختارهای اقتصادی هستند که همین آمریکایی&zwnj;ها آن&zwnj;ها را موانع پیشرفت اقتصادی خود قلمداد می&zwnj;کنند و معتقدند اساساً آمریکا نبایستی به آن&zwnj;ها بودجه تخصیص دهد. دونالد ترامپ حتی در جمله&zwnj;ای مدعی خروج آمریکا از سازمان ملل متحد شده بود.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">این خلاف مسیر حرکت کردن سیاست اقتصادی در ایران، نشان می&zwnj;دهد برخی از نخبگان درک صحیحی از اوضاع و تحولات بین&zwnj;المللی در حال حدوث ندارند و احتمالاً تلقی&zwnj;ای ساده&zwnj;انگارانه از آن دارند. توجه به این مسئله شاید بتواند بخشی از اقتصاد ایران را تحلیل کند. ساختارهای جهانی شدن نه&zwnj;تنها برای کشورهای مادر، یعنی کشورهایی که واضعان و طراحان سیستم اقتصادی لیبرالیسم بازار آزاد بوده&zwnj;اند، خوشایند نیست، بلکه آن&zwnj;ها در حال از تن درآوردن جامه&zwnj;ی لیبرالیسم به&zwnj;طور کلی و پیدا کردن آلترناتیوهای ملی برای آن هستند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>فرجام سخن</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">اشاره شد که برخلاف جریان حرکت اقتصادی کشورهای جهان، ایران شدیداً در حال حرکت به&zwnj;سمت ساختارهای اقتصادی است که حتی غربی&zwnj;ها نیز آن را منسوخ&zwnj;شده می&zwnj;دانند. آمریکایی&zwnj;ها و اروپایی&zwnj;ها به&zwnj;عنوان واضعان این نظم&zwnj;های برجای&zwnj;مانده از سیستم اقتصادی برتوون وودز، نه&zwnj;تنها منتقدان جدی این سیستم اقتصادی هستند، بلکه مدعی خروج از آن نیز هستند. خروج انگلیس از اتحادیه&zwnj;ی اروپا و انتخاب دونالد ترامپ به ریاست&zwnj;جمهوری آمریکا، نشان&zwnj;دهنده&zwnj;ی این است که آمریکایی&zwnj;ها و اروپایی&zwnj;ها این سیستم&zwnj;های طراحی&zwnj;شده توسط خویش را ناکارآمد می&zwnj;دانند و به&zwnj;دنبال رفتن به&zwnj;سمت سیاست&zwnj;های حمایت&zwnj;گرایانه در حوزه&zwnj;ی اقتصادی هستند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">در این فضا، برخی از سیاست&zwnj;مداران در ایران شتابان در حال پذیرش استانداردهای تحمیلی سازمان&zwnj;های بین&zwnj;المللی و متعاقباً حرکت به&zwnj;سمت جهانی شدن تولید و بازار هستند؛ موضوعی که نه&zwnj;تنها ترتیبات اقتصادی ایران را، که سال&zwnj;ها تحت تحریم بوده است، رونق نداده است، بلکه رکودی بی&zwnj;سابقه برای کشور به ارمغان آورده است که نشان می&zwnj;دهد سیاست&zwnj;های بی&zwnj;قیدوبند پذیرش استانداردهای بین&zwnj;المللی یکی از دلایل آن بوده است. درحالی&zwnj;که واضعان جهانی شدن ملی&zwnj;گرا می&zwnj;شوند، در ایران سیاست&zwnj;مداران دولتی به&zwnj;دنبال جهانی شدن افسارگسیخته هستند و به نظر هم نمی&zwnj;رسد برای برون&zwnj;رفت از آن تدبیر خاصی وجود داشته باشد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div class="alJ f12 lnH20 clr" style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; margin: 5px; font-family: Tahoma; direction: rtl; white-space: normal; orphans: 2; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); clear: both; font-size: 12px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial"><div dir="rtl"><strong>*گروه بین الملل برهان/انتهای متن/</strong></div></div><div class="alR flL clr mT5" style="text-align: right; widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; margin-top: 5px; text-indent: 0px; width: 299px; font-family: Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; float: left; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); clear: both; font-size: 11px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial">&nbsp;</div><div style="widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; margin: 2px -10px 0px 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; float: right; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 11px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial">&nbsp;</div><p><br class="Apple-interchange-newline" />&nbsp;</p>