میوه های تلخ
همه عبرت های برجام

انتقاداتی که جدی گرفته نشد
بسیاری از نکاتی که منتقدین قبل از برجام نسبت‌به این مذاکرات و توافق بیان می‌داشتند، اکنون جنبۀ واقعیت یافته است. اما گویی بدعهدی طرف غربی در برجام به‌حدی بوده است که منتقدین را در برابر عمل انجام‌شده قرار داده است که اکنون مهر سکوت بر لب نهاده‌اند.

میوه‌های برجام
اقدامات آمریکا منجر به آن شده است که بسیاری از شرکت‌های بزرگ هنوز هیچ راهی به بازارهای ایران پیدا نکنند و شاید همین موضوع باعث شده است که محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه، در جریان سفر به شیلی، از آمادگی دولت برای اقداماتی جهت اطمینان بخشیدن به بانک‌های خارجی سخن گفت.

تعهدات و پایبندی یک طرفه ایران
در حالی ایران تمام تعهدات خود در چارچوب برنامه جامع اقدام مشترک را انجام می داد و می دهد و بنا به تعبیر مقامات آژانس ایران کاملا به مفاد این سند پایبند بوده است، که آمریکایی ها از همان روز اول در اجرای این سند تلاش کردند تا عائدی نصیب ایران نشود. اقداماتی که آمریکایی ها در راستای ترساندن بانک¬ها و موسسات تجاری برای داشتن رابطه با ایران انجام می داد در همین راستا بود.

هشدارهایی که یکی پس از دیگری محقق می شوند
بعد از ماجرای روی کار آمدن دونالد ترامپ رهنمودها و هشدارهای رهبر ایران در خصوص برجام یکی پس از دیگری به منصه ظهور رسید و واقعیت های سیاست آمریکا در خصوص ایران بر ملا شد. رهبر انقلاب بارها هشدار داده بودند که تحریم ها و جنگ اقتصادی آمریکا را باید جدی گرفت و برای آن باید راه حل داشت، بعد از آمدن دونالد ترامپ مشخص شد که آمریکایی ها پی برده اند تنها مسیر وارد کردن ضربه به ایران همین مسیر اقتصادی است.

روح برجام و بازی آمریکایی ها برای عدم پایبندی به متن برجام
یکی از مسائلی که در چارچوب مذاکرات بین ایران و آمریکا خود را به صورت یک درس نمایان ساخته است، تمرکز و تلاش آمریکا برای ایجاد پیوست های غیر مرتبط به مسائل هسته ای و مذاکرات بوده است. مسئله روح برجام اساسا همان ماهیت پیوست منطقه ای و پیوست موشکی را برای آمریکایی ها داشته است، موضوعی که با درایت مسئولان عالیه کشور به کلی از بین رفت.

برجام، یکی از مظاهر علل مبارزه با آمریکا
شاید برای بسیاری این سوال به وجود آید که چرا جمهوری اسلامی به مبارزه با آمریکا ادامه می دهد، پاسخ را بایستی در خوی استکباری آمریکایی ها جست جو کرد. آمریکایی ها به انحا مختلف ماهیت خود را به عنوان یک نظام استکباری برای ایران معرفی کرده است، و تبدیل به مصداق تام و تمام کلمه استکبار شده است.

نعل وارونه
در هیچ‌یک از کتب بین‌الملل مربوط به نظامی‌ترین نظریۀ روابط بین‌الملل یعنی واقع‌گرایی، از سند و توافق به‌عنوان عامل بازدارندگی یاد نشده است، بلکه از توان نظامی به‌عنوان عامل بازدارندگی و امنیت یاد شده است.

توسعه‌ی تعامل‌گرا هم مشکل دولت یازدهم است و هم ونزوئلا
دولت با وارونه‌نمایی واقعیت تلاش می‌کند اظهار دارد که حلال مشکلات ایران و آن چیزی که سبب شد تبدیل به ونزوئلا نشویم، مسئله‌ی توسعه‌ی تعامل‌گراست. این در حالی است که دقیقاً مشکل ونزوئلا هم همین توسعه‌ی تعامل‌گرا و وابستگی به شبکه‌ی اقتصادی بین‌المللی با تکیه بر خام‌فروشی است

پنج پیامد گزاره‌ی «اگر برجام نبود، ونزوئلا می‌شدیم»
یکی از مسائلی که این دولت در آن از بی‌تدبیری فراوانی رنج می‌برد، اظهار ضعف در برابر کشورهای خصم است. یک روز در حین مذاکره بیان می‌شود خزانه خالی است. یک روز بیان می‌شود آمریکا با یک دکمه می‌تواند تمام تأسیسات ایران را از بین ببرد. یک روز بیان می‌شود که برجام مانع از آن شد که ایران تبدیل به ونزوئلایی دیگر شود.

ایران باید توسعه را در داخل جست‌وجو کند
درحالی‌که کشورهای جهان به‌سمت ملی‌گرایی می‌روند و نمود آن را می‌توان در آمریکا، اروپا و... مشاهده کرد، برخی از مسئولان تلاش و اصرار دارند کشور را وارد مسیر آزمایش‌شده‌ای قرار دهند که نتیجه‌ی آن لزوماً انتفاع اقتصادی نیست.